Những con số biết nói

Theo báo cáo của Bộ Lao Động Thương binh và Xã hội vào tháng 12/2015 nước ta có đến hơn 225.500 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp chiếm tỉ lệ 20%. Cùng với đó, số lượng thạc sĩ thất nghiệp tăng hơn 200.000 người so với cùng kì năm trước, số lượng người có trình độ cao đẳng thất nghiệp lên đến con số 117.300 và tăng rất nhanh chỉ trong vài tháng ngắn ngủi.

nhung-con-so-biet-noi-1

Trong cơ cấu lao động, khi mà số lượng người thất nghiệp nói chung đang có xu hướng giảm thì bộ phân người lao động trình độ cao: thạc sĩ, cử nhân không có việc làm lại tăng lên đáng kể và trở thành bộ phận có tỉ lệ thất nghiệp cao nhất trong các bậc trình độ chuyên môn của lực lượng lao động.

Với những con số trên, bạn có suy nghĩ gì về cục diện lao động hiện nay?

PGS Văn Như Cương “225.500 người là sự lãng phí về thời gian và tuổi trẻ”

PGS Văn Như Cương nguyên là chủ tịch hội động quản trị trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) trong một bài phỏng vấn gần đây đã cho rằng con số 225.500 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp ấy là một sự lãng phí về thời gian và tuổi trẻ.

Theo PGS, nước ta là một nước có truyền thống hiếu học. Tuy nhiên, ngày nay, khi xã hội thay đổi, kinh tế phát triển, hội nhập bắt đầu, tinh thần hiếu học ấy cũng đã có những thay đổi tuy nhiên lại thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Phong trào hiếu học, học vì hư danh được áp dụng rộng rãi từ bậc học này đến bậc học khác, vô cùng lạc hậu, đi ngược lại với những bước tiến của xã hội.

nhung-con-so-biet-noi-2

Ta có thể dễ dàng thấy hiện nay, việc học đại học, thạc sĩ đã không còn quá khó khăn. Người người học đại học, nhà nhà học thạc sĩ. Họ học theo quán tính, theo lời ra tiếng vào của xã hội chứ chưa chắc họ biết là họ đang học gì và để làm gì. Chính bởi tâm thế học để ra oai, nên dẫn đến trường hợp các trường đào tạo, dạy nghề, đảm bảo được đầu ra sau khi tốt nghiệp lại không có sức hút bằng chương trình giáo dục “cưỡi ngựa xem hoa” như hiện nay.

Theo PGS hiếu học ở đây là phải học cho đúng nghĩa, học để nâng cao chất lượng sống cho bản thân, cho gia đình, cho xã hội chứ không phải học chỉ để lấy tấm bằng giắt lưng.

PGS Trần Xuân Nhĩ “Chương trình giáo dục hiện tại không bảo đảm sự phân luồng của sinh viên”

PGS Trần Xuân Nhĩ, nguyên thứ trưởng bộ GD& ĐT bày tỏ lo ngại về con số cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp hiện nay. Ông chia sẻ, tâm lý chung của người Việt Nam là rất thích học cao, mặc kệ là học ra trường có việc làm hay không thì họ vẫn rất thích học.

Nhu cầu của người học bao giờ cũng muốn sau khi tốt nghiệp sẽ có được một công việc làm ổn định, với một mức thu nhập ổn định để lo cho bản thân, gia đình. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, chất lượng của chương trình giáo dục Việt Nam dường như khá mâu thuẫn với nhu cầu của người học, dẫn đến tình trạng thất nghiệp tràn lan.

nhung-con-so-biet-noi-3

Chương trình học quá nặng, chỉ tập trung vào lý thuyết mà không đầu tư vào thực hành, các khóa  học hướng nghiệp trong nhà trường không được chăm chút kĩ lưỡng dẫn đến việc học sinh sinh viên bị “trống” hướng nghiệp. Điều này đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lý của người học khi họ không dám đi theo sở thích của bản thân, họ không hiểu được mình đang cần gì và làm gì, họ không nắm được nhu cầu hiện tại của xã hội mà chỉ chăm chăm đi theo một hướng đó là chỉ có học đại học mới thành tài.

Nguyễn Minh Ngọc – Giám đốc Gemslight Company Ltd “Tôi chưa thấy ai chăm chỉ mà thất nghiệp cả”

Đào tạo thạc sĩ ngày nay được ví như đào tạo đại học cấp 5. Trong khi xã hội đang rất cần những người “thợ cần mẫn” thì người học lại có xu hướng học làm thầy dù cho việc học lý thuyết, nghiên cứu khó hơn rất nhiều và mất thời gian hơn rất nhiều so với việc học nghề. Tuy nhiên, bản thân các chương trình đào tạo thạc sĩ ở nước ta hiện nay vẫn thực sự chưa hiệu quả lắm bởi lẽ người học chỉ mới được tiếp cận bề mặt lý thuyết chứ không có cơ hội được đi sâu vào thực tế, thực hành. Chính vì thế, kinh nghiệm làm việc, kinh nghiệm trải nghề của thạc sĩ, cử nhân dường như là con số 0

nhung-con-so-biet-noi-4
Bàn về  chất lượng cử nhân, thạc sĩ, Nguyễn Minh Ngọc đã thẳng thắn: “Về kiến thức thì vứt cái tư duy ông cử nhân, bà thạc sĩ đi. Các ông bà đi làm thì kỹ năng không có, giá trị thấp nhưng lại đòi hỏi công việc phải nhàn hạ, lương cao, tương lai, ổn định. Người ta làm kinh doanh chứ có phải mở doanh trại từ thiện đâu”.

Những con số, những ý kiến trên đây đã cho ta cái nhìn thực tế hơn, sâu sắc hơn về tình hình giáo dục hiện nay ở nước ta. Sự thật đôi khi rất phũ phàng nhưng chỉ khi nào ta biết chấp nhận nó và đứng lên từ nó thì ta mới có thể vượt qua được.